Aldri tilfreds

(Roman, 2009, utdrag)

Frå Marie Desplechin, omsett av Tove Bakke,
Auroaradagbøkene, Aldri tilfreds. Side 7-13
 
 
1. oktober, før middag
Alle tullingar på planeten har tømt sparebøssa si. Den største trollmannen til alle tider kjem snart på sin årlege innsamlingsturné. Eg snakkar om Harry Potter, typen som gjer papir om til reint gull. Sophie Feilfrie, også kalla Forkjælte Småunge, har lagt seg i hardtrening til feiringa. Ho skal bli den første som kjøper boka. Den første som les ho. Den første til å seie at denne er enda betre enn den i fjor. Synd det berre er 5. klasse ho har begynt i, så ho ikkje har bra nok vokabular til å gå rett på den engelske. Pytt pytt, Sophie, du tar det sikkert att neste haust. Og neste bok blir sikkert enda betre enn den i år. Aldri om eg hadde stått i kø berre for ei bok. Mot betaling, i så fall. Heilt ærleg. Særleg ei bok som alle har lese. Skal lure på kva søstera mi liker best, å stå i kø eller å lese boka. Spør du meg, er det køståinga. Viss ho var så glad i å lese, hadde ho vel anna enn den barnslege Titeuf-serien på hylla si.
    Tenk den tida folk kastar vekk på å lese bøker! Heilt sjukt. Det er sånt eg sit og tenkjer over i mattetimen. Noko må eg bruke hjernen til viss eg ikkje skal bli sprø. Og: Plutseleg mellom to likningar slo det store, det sanne, det einaste verkelege spørsmålet ned i meg: Korfor plage livet av seg med å lese når eg kan skrive sjølv?

    Eg hadde faktisk ei skrivebok liggjande og mygle heime på rommet. Ein presang frå tolvårsdagen min ein gong i tida. Ekte grøssarpresang: Det digre pappomslaget med ein million blanke ark inni og Ml PRIVATE DAGBOK med store bokstavar på framsida, så du er sikker på at heile verden skal sjå. Og så privat at det til og med er hengelås på, med ein latterleg gullnøkkel i. Typisk sånt som gir alle dødslyst til å smuglese.

    «Du skal skrive dagbok, og det skal bli starten på eit nytt liv,» det sat eg og tenkte da det brått ringde ut. Eg slutta å tenkje. Tvert. Raska tinga mine saman og skunda meg ut. Eg er eit handlingsmenneske, det er det som er.
 
1. oktober, etter kvelds
Ja da, alle skriv dagbok, særleg jenter, særleg heilt vanlege jenter. Eg veit jo det. Eg og går jo forbi bokstativa når eg er på butikken. Det som er sprøtt, er at nokon gir ut bøkene deira. Bøkene til jenter med heilt utrulege amerikanske namn, sånn som i tullingsåpeseriane på kanal M6. Med franske namn hadde dei ikkje selt nok, visstnok. Fransk er jo så deprimerande gammaldags, sant. Ja, unnskyld meg, men korleis skal ein elles tolke det? Og går du frå bokstativa vidare til filmhylla, så dunk hovudet i veggen først som sist: Nokon lagar faktisk film av bøkene og! Personleg fattar ikkje eg korfor eg skulle ha interesse av å lese andre sine dagbøker. Eg har eit liv sjølv.
Eg lurer på kva slags film ein kan lage av eit liv der ingen ting skjer. Mitt, for eksempel. Det måtte vel bli i sjangeren dyredokumentar. Nakenrottas liv på den etiopiske høgsletta. Berre mindre heftig.

 

5. oktober

I tilfelle ein viss person ikkje la merke til den hengelåsen ho nettopp har snike seg til å opne, minner eg om at dette er mi personlege private dagbok. Og at eg på førehand lyser bann over kvar den person som så mykje som tittar i ho. Og måtte personen vere forbanna til sine dagars ende, og få allergiar, flass og tannbøyle med strikk. Sophie, viss det er du som sit og les her: Klapp igjen boka straks!

 

6.oktober

Eg lurer på kva dei galningane som skriv kvar dag har å fortelje. Skulle tru dei ikkje hadde nokon ting å bruke kveldane sine på.

 
7.oktober
I dag: Ingen ting.
 
8. oktober

I går: Ingen ting. I dag: Ingen ting. I morgon: Ingen ting som eg veit om. Av og til skulle eg ønskje eg var ei naken- rotte. Samanlikna med mitt liv er livet til nakenrotta ein heidundrande karusell.

 

9. oktober

Problemet med dagbok er å ha noko å skrive om. Dei burde eigentleg åtvare nybegynnarar: Det skal godt gjerast å lage ei spennande dagbok av eit ikkje-liv. Eg har nemleg debutert som forfattar av ei ikkje-dagbok. Men det rare er likevel at det å skrive gjer godt. Eg må berre ikkje misbruke det. Ein veit korleis det går. Først berre

prøver du, så blir du hekta, og etterpå er det eit helvete å komme ut av det. Nei takk. Eg stoppar her. Det hjelper ikkje å trygle. Det var alt for i dag.
 
10. oktober
På veg ut frå mattetimen greip fru Ancelin meg i ermet for å spørje om Sophie var søstera mi. Først sa eg nei. Men da eg såg kor forundra ho blei (vi har same etternamn, sant), sa eg ja. Men det tok ho faktisk ein månad å oppdage oss. Til mattelærar å vere har ho rimeleg svak logisk sans. Og no som Ancelin har fått ferten, veit vel heile skulen om det. At eg har ei søster i 5. Ja da, folkens, ei lita og stygg søster. Ho er ikkje vanskeleg å finne: ho med briller og Titeuf-ransel daskande mot skulderblada. Eg lurer på om dei tar inn foreldre og på denne skulen. Så kunne vi vore samla alle, tenk kor festleg. Denne nitriste anstalten var einaste plassen på jord der eg fekk litt fred. Og no har eg fått Sophie her. Av og til lurer eg på korfor eg ikkje legg meg ned og døyr.

    - Ho er sanneleg gløgg, ytra Ancelin med auga på vidt gap.

    Eg såg jo at ho hadde vanskeleg for å tru det: på eine sida ei sinke (eg), på andre sida eit geni (Sophie). Finn feilen.

    - Ho var veldig sjuk da ho var lita, sa eg og gjekk med løfta hovud ut av klasserommet.

    Til den neste som spør, skal eg seie at ho er adoptert. Men ingen kjem til å spørje meg om noko heretter. Alle veit det. Ei forbanning er kasta over meg.

 
15. oktober
Livet mitt er ei ørkenvandring. For å gløyme det slår eg på tv-en og tar meg litt riskjeks. Sjølv på FRK etter ti om kvelden er alle penare enn meg. Dei ser meir tilfredse ut. Dei har eit liv. Og er på tv, dessutan. Eg lurer på om ein blir feit av riskjeks. Eg lurer på om ein blir feit av femten riskjeks. Okei... berre éin til og rett i seng!
 
18. oktober

Tre butikkar og ikkje ein riskjeks i sikte. Dei unner meg ikkje mat lenger. Lurer på kva eg har gjort dei. Dei kjøpte dei vel for at dei skulle etast...

 

19. oktober

Det gjekk som eg sa, Sophie har lese Harry Potter. Og vil de vite noko verkeleg interessant? Den er enda betre enn den i fjor. Er iallfall Sophie si personlege meining. Uærk. Vi gler oss til neste år.

 

20. oktober

Spel opp, trompetar! Kimer, I klokker! Endeleg skjer det noko i dette havet av keisemd ... Eldstesøstera mi, store, fantastiske, nesten vaksne Jessica, skal ta piercing i tunga! Det trur ho iallfall, den gåsa. Ho forkynte det i går, midt ved søndagsbordet, med heile den heilage familien samla. Viss far min hadde hatt gebiss, hadde det gått rett i tomatsalaten.
    - Det er det mest hygieniske, mumla ho.
    - Kva? hylte mor mi.
    - På grunn av spyttet. Det desinfiserer.

 

    Det var da far min sette noko i halsen. Mor mi reiste seg og dunka han i ryggen. Han hosta, kremta, og frøste ned i tomatsalaten sin. Eg var ikkje heilt presis i stad: Om far min ikkje har gebiss, så har han bru. Ein lærer noko nytt kvar dag.

    - Du du du ... stotra far min fram.

    Det er heilt vilt kor godt det visest når ein manglar to tenner i overkjeven. Den spinkle vesle latteren som hadde trippa rundt nedi magen min i fleire minutt, kom rett opp. Eg knakk saman og blei liggjande utover bordet og vrinske.

    - Ut herifrå! skreik mor mi.

    Det er veldig trendy med skriking hos oss, ved kveldsseta. Jessica reiste seg frå bordet, med senka blikk. Prikk likt når Jeanne d'Arc skal på bålet. Det var hakket før ho la armane på ryggen.

    - Ikkje du! Aurora!

    Så utruleg urettferdig. I staden for å slutte å skratte - og det ville jo komme av seg sjølv, alle med litt vit i skolten veit at det ikkje er muleg å le meir enn tjue minutt i strekk - så begynte eg å hikke. Resultat: Eg blei veldig varm, og veldig raud, og fekk tårer i auga (og snytte meg i fingrane, trur eg faktisk, så kvalmt). Eit skremmande syn, heilt klart.

    - Aurora! Du går på rommet ditt! Og det straks!

    Umuleg, kjære mor. Eg er nettopp blitt lam, eg kan ikkje stå på beina, eg trur dessverre eg må bli sitjande ved dette bordet til min dødsdag.

    - Aurora, lespa far min, - visj du iskje høyrer på mor di, sjkal du få med meg å besjtille ...

    Røysta til far min som tannlaus gjer mirakel. Halleluja. Beina mine blei i orden att. Eg slepte meg bort til kjøkendøra og ut. Det var det. Ja, eg forstår jo om de er skuffa. Lei for det, altså. Eg skulle gjerne fortalt resten av denne interessante familiesamtalen. Men dessverre, den gjekk vidare utan meg.

    På einaren heldt ein gjeng ufatteleg feite folk på å fortelje om si ufattelege liding, på direkten. Eg kjende meg så ufatteleg igjen i dei. Blir ein feit av riskjeks? Om svaret er ja, kor feit da?
 
 

Frå Marie Desplechin, omsett av Tove Bakke: Auroradagbøkene, Aldri tilfreds. Samlaget 2009. Side 7-13.
Publisert med løyve frå forfattar og forlag. Elektronisk utgåve ved Nynorsk kultursentrum 2011.
© Anna publisering eller offentleg bruk kan berre gjerast med løyve frå forfattar og forlag.