1. Innleiing

1. Innleiing

Når salmar vert omsett til nynorsk vert det mogleg å syngja med andre tider og stader.

Kvifor skal vi ha ei nynorsk salmeomsetjing?

Tekst: Arve Brunvoll

Dette skal handle om norsk salmeomsetjing, historisk og aktuelt. Men til innleiing vil eg nemne nokre prinsipielle synspunkt på salmen og på omsetjinga av salmar til nynorsk.

Fyrst: Kva er ein salme? Salmen er ein song som kyrkjelyden tek til seg som eit gyldig uttrykk for si tru i tilbeding og lovsong. Kvifor skal vi omsetje salmar? Landstad skriv i si utgreiing om salmeboka, at i salmen skal “alle tider synge med oss og vi med dem”. Det tyder at salmar frå andre tider og stader må omsetjast. For å tenkje at vi skal kunne syngje saman med andre tider og stader, krevst det sjølv sagt at vi trur det er råd å omsetje slik at vi faktisk kan høyre røysta åt den andre, så vi kan møtast å syngje saman.

For det andre: Vi skal ha ei salmeomsetjing til nynorsk for di vi vil møte det framande på vårt eige språk. Ikkje for å “fornorske” salmen, men for di det skal vere på vårt eige språk vi syng saman med den andre. Dinest for å syne at nynorsk kan vere eit språk for alt, eit universelt språk. Altså ikkje for di nynorsk er eit vakkert, poetisk språk, slik somme pla seie for å syne sin språklege toleranse. Men for di nynorsk er dugande til alt. Og i samanheng med dette: For di salmen spelar ei så stor rolle for mange menneske, er salmeomsetjinga også viktig for at nynorsk skal få ein vidast mogleg bruk og med det styrke sin posisjon i samfunnet og kulturen.

Det er vel ei allmenn semje om at det religiøse språket i Bibel og salmebok spela ei avgjerande rolle i framvoksteren av nynorsk som eit alternativt språk i kultur- og samfunnslivet. Såleis var nynorsk Bibel, salmebok og gudstenesteliturgi både ei kultursak og ei kyrkjesak. Vi veit ikkje kva det hadde vorte av målreisinga utan den kyrkjelege språkreformasjonen. Dei gjekk gjekk hand i hand. Og er det enno eit medvit om at det må vere slik? Lat det liggje som eit orgelpunkt i tanken i det vi går vidare i historia.

Les vidare her.

Teksten er frå føredraget «Nynorsk salmeomsetjing» i Ulvik kyrkje, 11.9.2016. Tilrettelagt for nett av Olav H. Hauge-senteret 23.9.2016.